De eetkamertafel van Gerda van Deelen ligt vol zakjes zaden: dille, ananas, klaproos, dropplant, reukgras en zonnebloemen. Toch vallen de Fawcett bonen het meest op: in aantal en in uitstraling. Het boontje is prachtig crèmekleurig met paarse vlekjes. Als de boontjes nog in hun paars-groen gestreepte peul zitten zijn ze een eyecatcher in de moestuin. In 2024 meldde Gerda de boon aan voor onze vergeten groenten oproep. Hoog tijd om in het kader van onze nieuwe vergeten groenten oproep eens bij haar langs te gaan.
Negentig vierkante meter: van tegel naar tuin
Gerda heeft een tuin die haast groter is dan haar huis: negentig vierkante meter in het centrum van Amersfoort. In 2004 kwam ze er te wonen. In de tuin stonden nog net twee verdwaalde bomen, omringd door tegels. Die mochten er van Gerda gelijk uit. Ze kocht een glazen kas en maakte ruimte om fruit te groeien: druiven, kiwi, appel en peer. En vooruit, ook komkommer. Want Gerda is dol op salade.
Gerda is theoloog en doet aan de Vrije Universiteit Amsterdam onderzoek naar Willem Barnard. Ze vindt het belangrijk om de verbondenheid tussen de aarde en natuur te beleven, om er in verwondering bij stil te staan.
De laatste jaren is ze begonnen met het verbouwen van groenten. Hoe dat zo kwam? Groenten werden in de supermarkt steeds duurder en er was een Belgische kwekerij, de Nieuwe Tuin, met een opruimingsuitverkoop. Gerda: ‘Ze verkochten veel vergeten groenten, dus toen dacht ik: flink inslaan.’ Ze kocht zaden voor gierst, verschillende bonenrassen en tomaten.
Een romig boontje
Onder de aangekochte bonen bevond zich de Fawcett boon. Gerda: ‘Je kunt ‘m eten als een sperzieboontje en het bijzondere is dat je ‘m heel lang kunt eten, totdat de schil begint te drogen. Tegelijkertijd kan je de boon dan nog steeds eten: maar dan als dop- en droogboon.’
Hoe smaakt de boon? ‘Heel romig,’ vertelt Gerda. ‘Je kunt ‘m dan wel eten als een sperzieboontje, de smaak is heel anders. Qua smaak en textuur lijkt het op de black eyed bean. De Fawcett heeft in ieder geval niet de uitgesproken smaak van bruine bonen.’
Ze bereidt de bonen door ze kort te koken (blancheren) en ze vervolgens te wokken. ‘Zo blijven de vitaminen beter bewaard. Samen met wortel, ui en champignons kun je de bonen heel lekker eten. Met rijst, pasta of aardappelen.’
Zaaien en oogsten
De Fawcett boon zaai je voor, het liefst zo warm mogelijk binnen. Bijvoorbeeld in april. Gerda: ‘het nadeel is dat de oogst laat begint, in juli. Een pronkboon is wat dat betreft veel sneller.’ Toch is Gerda wel tevreden over de oogst: van vier Fawcett planten eet ze goed. Van juli tot september kan ze twee tot drie keer per week boontjes plukken voor het avondeten. En: hoe meer je oogst, hoe meer je hebt. Met de geoogste boontjes maak je ruimte voor de groei van nieuwe bonen.
Het boontje is waarschijnlijk niet heel interessant voor grote telers, omdat je het niet grootschalig kunt oogsten. ‘De Fawcett is een klimgewas dat tegen staken groeit en niet te oogsten is met een combine dorsmachine.’ Toch kan Gerda het Fawcett boontje aan iedereen aanraden. Goed nieuws voor de moestuiniers: Kwekerij Kweek uit België verkoopt zaadjes.
Vergeten groenten oproep 2026
Heb jij nog zaden van bijzondere, vergeten of nieuwe groenterassen? Laat ze niet uitsterven en voeg ze toe aan de Levende Zadenbank! Net als in 2024, doen we dit jaar weer een oproep: stuur zaden in. Deze zaden zijn uniek erfgoed dat niet verloren mag gaan. De planten die eruit groeien zijn vaak enorm lekker en voedingsrijk. Bovendien zijn ze belangrijk voor biodiversiteit en toekomstige voedselzekerheid.
