September 2025

Door Vera Bavinck

Mobiele stallen voor legkippen worden steeds populairder, onder meer vanwege de kleinere koppelgrootte en de betere mogelijkheden voor vrije uitloop. In Nederland zijn de officiële aantallen niet bekend, maar duidelijk is wel dat de markt groeit. Twee producenten van mobiele kippenstallen hebben samen in de afgelopen vier jaar minimaal tweehonderd karren in Nederland verkocht. Dit is slechts een deel van het totaal, omdat er meerdere producenten actief zijn en bovendien veel mensen zelf een kar ontwerpen en bouwen.

Onze veronderstelling is dat deze manier van huisvesting leidt tot beter dierenwelzijn, wat zich bijvoorbeeld kan uiten in minder schadelijk gedrag zoals verenpikkerij. Maar is dat ook zo? In Duitsland is onlangs een onderzoek gedaan naar verenpikkerij in mobiele kippenstallen. Daarin werd een vergelijking gemaakt tussen mobiele en vaste stallen, zowel mét als zonder uitloop.

Proefopzet

In totaal zijn gegevens verzameld van 48 mobiele stallen, verspreid over meerdere jaren. Elke stal werd meerdere keren beoordeeld, zowel in het groeiseizoen (wanneer er begroeiing is op de uitloop) als daarbuiten. De mobiele stallen verschilden in grootte en in de manier waarop ze verplaatst konden worden. Daarnaast werden ook 12 vaste stallen onderzocht: 6 met vrije uitloop en 6 zonder. De koppels in de vaste stallen waren groter dan die in de mobiele stallen.

Bij alle kippen werd gekeken naar de conditie van het verenkleed en eventuele huidletsels op rug en buik. Deze werden gescoord van 0 (geen afwijkingen) tot 2 (ernstige aantastingen). Ook werd rekening gehouden met de leeftijd van de kippen.

Resultaten

Uit de analyses bleek dat bij kippen in mobiele stallen gemiddeld minder verenpikkerij voorkwam dan kippen in vaste stallen. Schade aan de rugveren kwam gemiddeld bij 18,3% voor terwijl in vaste stallen met uitloop dit aantal 39,8% betrof en stallen zonder uitloop 52,1%. Voor de buikveren was dit verschil nog groter (9% versus 52,8%). Rug- en buikverwondingen kwamen ook minder vaak voor in mobiele systemen (2,4% versus 14,6%).

Wel ondervond men grote verschillen tussen de individuele mobiele stallen, wat laat zien dat problemen niet volledig uit te sluiten zijn. Als de kippen pikkerij in een mobiele stal vertonen, dan kan het een groot deel van de koppel aantasten. Er werden geen duidelijke verschillen gevonden tussen de vier typen mobiele stallen.

Conclusie

Mobiele stallen, ongeacht het type, hebben een positief effect op het beperken van verenpikken en verwondingen bij legkippen. Het actief gebruik van de uitloop speelt hierin een belangrijke rol. Wel benadrukken we dat pluimveehouders met mobiele systemen ook alert moet blijven op welzijnsproblemen. Kennis en kunde is voor alle
houders van kippen van essentieel belang. Want het blijven kippen met eigenwijze kippenmanieren.

Referentie onderzoek: Dorkewitz et al., feather pecking and cannibalism prevalence of
laying hen farms with mobile or stationary housing. Article in the conference reader for
the 58th Congres of ISAE 2025.