September 2025
Door Vera Bavinck
Mobiele stallen voor legkippen worden steeds populairder, onder meer vanwege de
kleinere koppelgrootte en de betere mogelijkheden voor vrije uitloop. In Nederland zijn
de officiële aantallen niet bekend, maar duidelijk is wel dat de markt groeit. Twee
producenten van mobiele kippenstallen hebben samen in de afgelopen vier jaar
minimaal tweehonderd karren in Nederland verkocht. Dit is slechts een deel van het
totaal, omdat er meerdere producenten actief zijn en bovendien veel mensen zelf een
kar ontwerpen en bouwen.
Onze veronderstelling is dat deze manier van huisvesting leidt tot beter dierenwelzijn,
wat zich bijvoorbeeld kan uiten in minder schadelijk gedrag zoals verenpikkerij. Maar is
dat ook zo? In Duitsland is onlangs een onderzoek gedaan naar verenpikkerij in mobiele
kippenstallen. Daarin werd een vergelijking gemaakt tussen mobiele en vaste stallen,
zowel mét als zonder uitloop.
Proefopzet
In totaal zijn gegevens verzameld van 48 mobiele stallen, verspreid over meerdere jaren.
Elke stal werd meerdere keren beoordeeld, zowel in het groeiseizoen (wanneer er
begroeiing is op de uitloop) als daarbuiten. De mobiele stallen verschilden in grootte en
in de manier waarop ze verplaatst konden worden. Daarnaast werden ook 12 vaste
stallen onderzocht: 6 met vrije uitloop en 6 zonder. De koppels in de vaste stallen waren
groter dan die in de mobiele stallen.
Bij alle kippen werd gekeken naar de conditie van het verenkleed en eventuele
huidletsels op rug en buik. Deze werden gescoord van 0 (geen afwijkingen) tot 2 (ernstige
aantastingen). Ook werd rekening gehouden met de leeftijd van de kippen.
Resultaten
Uit de analyses bleek dat bij kippen in mobiele stallen gemiddeld minder verenpikkerij
voorkwam dan kippen in vaste stallen. Schade aan de rugveren kwam gemiddeld bij
18,3% voor terwijl in vaste stallen met uitloop dit aantal 39,8% betrof en stallen zonder
uitloop 52,1%. Voor de buikveren was dit verschil nog groter (9% versus 52,8%). Rug- en
buikverwondingen kwamen ook minder vaak voor in mobiele systemen (2,4% versus
14,6%).
Wel ondervond men grote verschillen tussen de individuele mobiele stallen, wat laat
zien dat problemen niet volledig uit te sluiten zijn. Als de kippen pikkerij in een mobiele
stal vertonen, dan kan het een groot deel van de koppel aantasten. Er werden geen
duidelijke verschillen gevonden tussen de vier typen mobiele stallen.
Conclusie
Mobiele stallen, ongeacht het type, hebben een positief effect op het beperken van
verenpikken en verwondingen bij legkippen. Het actief gebruik van de uitloop speelt
hierin een belangrijke rol. Wel benadrukken we dat pluimveehouders met mobiele
systemen ook alert moet blijven op welzijnsproblemen. Kennis en kunde is voor alle
houders van kippen van essentieel belang. Want het blijven kippen met eigenwijze
kippenmanieren.
Referentie onderzoek: Dorkewitz et al., feather pecking and cannibalism prevalence of
laying hen farms with mobile or stationary housing. Article in the conference reader for
the 58th Congres of ISAE 2025.