Barth-Misset Fonds investeert in onderzoek naar dubbeldoelkippen
Onderzoek
Dankzij een bijdrage van het Barth-Misset Fonds zijn verschillende partijen, waaronder de Dierenbescherming, Aeres (vanuit mbo, hbo en Poultry Expertise Center(PEC)) Universiteit Utrecht, Schothorst Feed Research (SFR), Aeres Hogeschool Dronten en een aantal pluimveehouders, een onderzoek gestart naar het welzijn en de voerbehoefte van de Color Sussex-dubbeldoelkip. Het onderzoek moet bijdragen aan een diervriendelijkere én economisch haalbare vorm van pluimveehouderij.
Leghennen die wereldwijd worden gebruikt voor de productie van eieren zijn hoogproductieve dieren afkomstig van een hele smalle genetische basis. Ze leggen meer dan 300 eieren per jaar. Om zoveel eieren te leggen moet het voer van hoogwaardige kwaliteit zijn. Is de kwaliteit ontoereikend dan ontstaan er problemen die zich kunnen uiten in bijvoorbeeld pikkerij. Voor extensieve houderijsystemen waar kippen buiten zelf een deel van hun eten bij elkaar kunnen scharrelen of waar met agrarische reststromen wordt gevoerd zouden kippen met een iets lagere productie in theorie beter aansluiten. Deze worden vaak ‘traditional breeds’ of ‘dubbeldoelkippen’ genoemd; een kip die zowel geschikt is voor de productie van eieren als voor vlees. De hennen leggen weliswaar wat minder en vaak ook kleinere eieren dan gespecialiseerde legrassen, maar zowel de hennen als de hanen hebben een grotere vleesaanzet.
Dit zijn robuuste dieren die makkelijker kunnen omgaan met voeding van een minder geconcentreerde kwaliteit. De dubbeldoelkip zou met name beter om kunnen gaan met lagere eiwitgehaltes in het voer. Naast de lagere eiwitbehoefte zijn er ook studies die aantonen dat dubbeldoelkippen minder geneigd zijn om pikkerij te ontwikkelen, wat kansen biedt voor dierenwelzijn . Daarnaast biedt de grotere vleesaanzet van de hanen een alternatief ten aanzien van het doden van eendagshaantjes of het in-ovo sexen van eieren. De haan is geen restproduct dat weggewerkt moet worden maar verwaardt zichzelf. Toch zijn er nauwelijks boeren die op een commerciële schaal met deze kippen werken.
Een belangrijke belemmering voor houders vormt de lagere productie met relatief hoge voerkosten. Het onderzoek moet daarom uitwijzen of de dieren, zonder in te leveren op productie en welzijn, ook met een kostenefficiënter voerschema kunnen worden gehouden. En wat het effect is van verschillende voertypes op het welzijn. In de voerproef worden zowel hennen als hanen apart onderzocht.
Het project wordt uitgevoerd door de Dierenbescherming in samenwerking met een breed consortium waarin de gehele keten is vertegenwoordigd. Hierin werken onder meer partijen uit de retail, een diervoederproducent, Did-it, het PEC, SFR en Fair Poultry samen. De voerproef wordt op twee locaties uitgevoerd; de hennen bij SFR en de hanen bij Did-it. De kuikens zijn op 22 mei 2026 uitgekomen en op moment van publicatie van dit artikel dus 6 weken oud.
Bij de hennen wordt gekeken naar de optimale eiwitvoorziening. Drie voeders met verschillende eiwitgehalten worden getest in achttien hokken met elk 45 hennen. Bij SFR krijgen de dieren vanaf 17 weken leeftijd één van de drie proefvoeders en worden gevolgd tot een leeftijd van 40 weken. Daarbij worden de productieresultaten zoals voeropname, lichaamsgewicht en eiproductie gemeten. Daarnaast wordt gezondheid en welzijn gemonitord waarbij onder andere wordt gekeken naar de bevedering, pootgezondheid en afwijkingen aan het borstbeen.
De hanen zijn vanaf dag 1 in drie groepen van ongeveer 250 dieren apart gehouden en iedere groep krijgt een ander type voer met ieder een ander energie- en eiwitgehalte. De onderzoekers vergelijken de groei, voerbenutting en het welzijn van de dieren om vast te stellen welk voerschema de beste balans biedt tussen dierenwelzijn en kostenefficiëntie.
[1] Baldinger, L., & Bussemas, R. (2021). Dual-purpose production of eggs and meat-part 2: Hens of crosses between layer and meat breeds show moderate laying performance but choose feed with less protein than a layer hybrid, indicating the potential to reduce protein in diets. Organic Agriculture, 11, 73-87. https://doi.org/10.1007/s13165-020-00328-w
[2] Hendrix Genetics. (z.d.). Balanced breeding. Hendrix Genetics Laying Hens. Geraadpleegd op 1 juli 2026, van https://layinghens.hendrix-genetics.com/en/about-us/balanced-breeding/
[3] Wecke, C., & Liebert, F. (2013). Improving the sustainability of poultry production: The role of dual-purpose chickens. World’s Poultry Science Journal, 69(3), 613-624. https://doi.org/10.1017/S0043933913000613
[4] Zhao, X., Li, H., Wang, J., & Zhang, Y. (2022). Effects of dietary metabolizable energy and crude protein levels on laying performance and health of a dual-purpose chicken breed. Poultry Science, 101(9), 102018. https://doi.org/10.1016/j.psj.2022.102018
[5] Baldinger, L., & Bussemas, R. (2021). Dual-purpose production of eggs and meat-part 2: Hens of crosses between layer and meat breeds show moderate laying performance but choose feed with less protein than a layer hybrid, indicating the potential to reduce protein in diets. Organic Agriculture, 11, 73-87. https://doi.org/10.1007/s13165-020-00328-w
[6] Urban, J., Röhe, I., & Zentek, J. (2018). Effect of protein restriction on performance, nutrient digestibility and whole body composition of male Lohmann Dual chickens. European Poultry Science, 82. https://doi.org/10.1399/eps.2018.221
[7] Giersberg, M. F., Spindler, B., Kemper, N., & Andersson, R. (2019). The Dual-Purpose Hen as a Chance: Avoiding Injurious Pecking in Modern Laying Hen Husbandry. Animals, 10(1)
