Deze oproep verscheen vandaag als opiniestuk in het AD.
Als het aan pesticide-fabrikanten ligt, spuiten wij, boeren, voor elke bedreiging een ander middel. Vervelende insecten, mijten, een schimmel die m’n gewas aantast, of onkruid? We krijgen middelen en dosering aangeraden. Maar daarbij krijgen we nooit een waarschuwing over de gezondheidsrisico’s, of het feit dat niet op alles wordt getest bij de toelating. Ons wordt niet verteld over de mogelijk verhoogde kans op ontwikkelingsstoornissen van onze kinderen[1], dat we zelf minder vruchtbaar zouden kunnen worden[2], of dat er een verband is met verschillende vormen van kanker.[3] Vaak gaat de natuurlijke plaagbestrijder ook dood, waardoor je in een neerwaartse spiraal komt en steeds meer middelen zal moeten gebruiken. Zo wordt er onnodig veel gespoten en lopen wij als boeren onnodig risico.
Als artsen kennen we wel steeds beter de risico’s van pesticiden: zo hebben boeren een grotere kans op de dodelijke spierziekte ALS[4], en maken we ons zorgen over de relatie met parkinson[5] en kanker. Ondertussen neemt het aantal patiënten toe, stapelen bestrijdingsmiddelen zich op in het milieu en groeit de druk op het zorgstelsel en op individuele artsen en zorgspecialisten.
Het is hoog tijd om het structurele gebruik van potentieel schadelijke bestrijdingsmiddelen in de gangbare voedselproductie te beperken. Het middelengebruik kan en moet omlaag om boer en burger te beschermen tegen ziektes, en om een gezonde insectenpopulatie en bodemleven te behouden voor voedselzekerheid op de lange termijn. Daarom is het belangrijk dat middelen uitgebreider worden getest op toxiciteit op de lange termijn, in combinaties met elkaar, en dat bij nieuwe inzichten middelen snel weer van de markt verdwijnen. Het voorzorgsprincipe moet hier gelden: bij twijfel, niet inhalen.
Extra zorgen hebben wij dan ook om de nieuwe voorgestelde Europese regels – de ‘Food and feed safety simplification omnibus’ – die juist het tegengestelde voorstelt: deze wil toelating van middelen versoepelen, de herbeoordelingen minder frequent laten plaatsvinden of zelfs schrappen en de laatste wetenschap negeren. Hoe onlogisch is dit, in het kader van een groeiende gezondheidscrisis? Hoe onverstandig is dit als de zorgkosten al jaarlijks de 100 miljard euro overstijgen? En hoe onverantwoordelijk?
De overheid heeft de juridische plicht om te zorgen voor een veilige leefomgeving voor haar burgers. Deze plicht geldt ook jegens boeren: wanneer een middel is toegelaten, moeten wij erop kunnen vertrouwen dat het ons niet tien jaar later ziek maakt. En wij hebben recht op onafhankelijke informatie over de middelen die wij veilig denken te gebruiken.
Als boeren en artsen roepen wij de Tweede Kamer, staatssecretaris Erkens en de Nederlandse Europarlementariërs gezamenlijk op om de Food & Feed Omnibus te verwerpen, en juist om vol in te zetten op extra controles, strikte herbeoordelingen, het versnellen van beoordelingen van groene middelen door meer capaciteit bij de toelatingsinstanties, en om werk te maken van onafhankelijke voorlichting. Houd je rug recht tegen pesticiden-lobby en werk aan écht perspectief voor boeren: aan een natuurinclusieve landbouw met bijbehorend gezond dieet. Bouw aan een voedselsysteem dat gezond is voor boer, burger én natuur.
Ruud Zanders, voorzitter Caring Farmers
David Luijendijk, biodynamisch tuinder
Patrick Deckers, orthopedisch chirurg, leefstijlarts, voorzitter Caring Doctors
Ingrid van Es Koeter, uroloog, belangenbehartiger Parkinson Vereniging
Evelyn Brakema, huisarts, onderzoeker LUMC, voorzitter de Groene Zorg Alliantie
Antoinette Verbrugge, directeur Stichting Gezondheid op 1
[1] – Buralli RJ, Marques RC, Dórea JG. Pesticide effects on children’s growth and neurodevelopment. Current Opinion in Environmental Science & Health. 2023 Feb 1;31:100417.
– Lucero B, Muñoz-Quezada MT. Neurobehavioral, neuromotor, and neurocognitive effects in agricultural workers and their children exposed to pyrethroid pesticides: a review. Frontiers in Human Neuroscience. 2021 Jul 16;15:648171.
[2] Fucic A, Duca RC, Galea KS, Maric T, Garcia K, Bloom MS, Andersen HR, Vena JE. Reproductive Health Risks Associated with Occupational and Environmental Exposure to Pesticides. Int J Environ Res Public Health. 2021 Jun 18;18(12):6576. doi: 10.3390/ijerph18126576.
[3] – Kinderleukemie: https://nos.nl/artikel/2540387-doodsoorzaak-dochter-van-franse-bloemist-erkend-kwam-door-pesticiden
– Non-Hodgkin-lymfoom: https://www.ntvo.nl/grote-amerikaanse-studie-pesticiden-verhogen-risico-op-kanker-net-zo-veel-als-roken-dat-doet/
