Gezondheidsdienst voor Dieren: Kalf bij Koe systeem levert gezonde kalveren
Kalveren die langere tijd bij hun moeder of pleegmoeder melk drinken, zijn even gezond als andere kalveren, concludeert de Gezondheidsdienst voor Dieren. Het antibioticagebruik op Kalf bij Koe (KbK) bedrijven daarentegen is slechts een fractie van het gemiddeld bedrijf. Gerjo Koskamp, KbK houder en Caring Farmer: “Dit onderzoek ontkracht eindelijk het hardnekkige vooroordeel dat de boer beter voor het kalf zou kunnen zorgen dan de moederkoe. En dan keek dit onderzoek nog niet eens naar hoe blij een kalf is dat samen met de moeder in de wei kan rennen”.
Het onderzoek werd uitgevoerd door de Gezondheidsdienst voor Dieren in opdracht van het ministerie van landbouw en in samenwerking met stichting Caring Farmers en zuivelmerk Kalverliefde. 19 KbK melkveehouders – allen biologisch of biodynamische bedrijven – deden mee aan de diepte-interviews, afname van biestmonsters bij de koeien en bloedonderzoek bij de kalveren. De scores werden vergeleken met gemiddelde scores in Nederland.
Resultaten
Uit de diepte-interviews blijkt dat KbK-bedrijven zich minder richten op hoge melkproductie, maar op het ondersteunen van dierwelzijn, gezondheid, sociale ontwikkeling en veiligheid voor zowel de dieren als de interactie tussen dier en melkveehouder. Uit de biestopname check blijkt dat kalveren op KbK-bedrijven een gelijkwaardige immuniteit opbouwen als op een gemiddeld Nederlands melkveebedrijf.
De diergezondheidsgetallen laten zien dat het antibiotica gebruik veel lager ligt dan op het gemiddeld Nederlandse bedrijf. Ook blijkt dat de sterfte laag is, de vruchtbaarheid goed en dat er weinig klauw- en uierproblemen zijn bij de extensieve KbK houders. Dit is deels te verklaren doordat alle KbK bedrijven ook biologisch of biodynamisch zijn, maar laat hoe dan ook zien dat de gezondheid op KbK bedrijven over het algemeen goed is.
Caring Farmers
Caring Farmers startte in 2021 de campagne Kalfjes bij de Koe om kennis te delen onder boeren, en burgers meer bekend te maken met deze diervriendelijkere en duurzamere zuivel. De stichting ziet dat de laatste jaren door veel aandacht en diverse onderzoeken, de houding ten opzichte van KbK onder agrariërs is veranderd van ‘kan niet’, naar ‘kan wel, maar is moeilijk’. Dat laatste klopt, bevestigt Gerjo van Boerderij Ruimzicht, “maar de moeilijkheid zit vooral in de markt en maatschappij. Er is simpelweg te veel goedkope melk op de markt, en dat concurreert moeilijk. De argumenten vóór KbK stapelen zich op: goed voor het welzijn, goed voor gezondheid, minder antibiotica én goed voor klimaat en milieu. Nu is het écht tijd voor overheid en markt om het systeem uit de niche hoek te helpen”.
Nichemarkt
Momenteel houden zo’n 40 van de 13.000 Nederlandse melkveehouders (een deel van de) kalfjes langere tijd bij de (pleeg)koe. Deze zijn te vinden op de Caring Farmers website KalfjesbijdeKoe.nl. Het merk Kalverliefde zorgde in 2022 voor een doorbraak en introduceerde KbK zuivel bij Albert Heijn. Sindsdien is het aantal boeren dat levert aan Kalverliefde verdubbeld, en het is ook te koop bij Plus en Picnic. Het is ook al een paar jaar onder de noemer Zuivel Zuivel verkrijgbaar bij alle biospeciaalzaken.
Kalverliefde
Janina van der Drift, oprichter Kalverliefde: “Ook wij horen nog vaak dat KbK niet zou kunnen vanwege risico’s voor de gezondheid. Dit onderzoek haalt een belangrijk deel van die kritiek onderuit en bevestigt wat Kalverliefde-boeren al jarenlang in de praktijk ervaren, sommigen al twintig jaar: Kalf bij Koe kan prima samengaan met gezonde kalveren. En dan is het totale klinische beeld van het dier nog niet eens meegenomen. Voor mij laat dit vooral zien wat het vakmanschap van deze boeren en hun extensieve bedrijfssysteem kan opleveren: gezonde koeien en kalveren met ruimte voor natuurlijk gedrag.”
Fig 1: Het aantal antibiotica dierdagdoseringen is veel lager bij KbK systemen dan bij een gemiddeld Nederlands bedrijf, terwijl sterfte, klauwproblemen, kalvergezondheid en uierontstekingen gelijk of beter uitvallen. Het systeem heeft dus duidelijk gezondheidsvoordelen voor koe en kalf. Dit is deels te verklaren doordat alle boeren een biologisch of biodynamisch keurmerk hebben.
Meer weten:
