Dit artikel verscheen vandaag in het AD.

Namens bestuur Caring Farmers, biodynamische boeren John Arink en David Luijendijk

Iedereen kan het in de eigen achtertuin of op de autoruit merken: het wordt steeds stiller. Wetenschappers luiden de noodklok: insectenpopulaties verdwijnen. Maar in plaats van noodmaatregelen, is de vertrouwde vertragingstechniek van stal gehaald: er komt een convenant. Er wordt gesproken over een akkoord vóór de zomer.

Maar die belofte is precies het probleem. Caring Farmers heeft inmiddels ervaring met convenanten. In het najaar van 2022 werd Caring Farmers dringend gevraagd om aan te sluiten bij het convenant voor een dierwaardige veehouderij. Binnen drie maanden zouden we tot concrete afspraken komen. Drie jaar later is er nog geen enkele concrete maatregel genomen, maar spreken we af dat we in 2040 ‘stappen hebben gemaakt’ naar een dierwaardige veehouderij.

Of wat te denken van het convenant uit 2019 dat het pesticidengebruik in de sierteelt moest terugdringen? Na drie jaar ‘onderzoek’ en ‘testen’ was het resultaat nihil. De sierteelt was de landbouwsector waar het meeste gif werd gespoten en dat is het nog steeds. Zo zijn er vele voorbeelden te noemen.

Convenanten verlopen traag, vrijblijvend en zijn zelden toereikend voor de urgentie van de crisis. Zeker als weer alle oude vertrouwde partijen aan tafel zitten: de grootverbruikers, de verkopers, de spuitspecialisten en de exporteurs van schone sierteelt. En dat is hier het geval. Insecten, wormen en parkinsonpatiënten worden níet vertegenwoordigd aan tafel.

Niemand zal dan ook de belangrijkste vragen stellen: hoeveel vervuiling mag sierteelt eigenlijk veroorzaken? Of zullen we maar direct alle chemische bestrijdingsmiddelen verbieden? Willen we überhaupt gif spuiten op voedsel? En zo nee, hoe zetten we hier met z’n allen de schouders onder? Nederland kan zich geen vertraging veroorloven. Elke dag uitstel betekent duizenden kilo’s extra gif op het land en verdere achteruitgang van insectenpopulaties.

En daarmee dreigen we het fundament van ons voedselsysteem te verliezen. We kunnen simpelweg niet boeren zonder bestuivende insecten. Daarnaast betekent het dure boetes omdat we de waterkwaliteit niet volgens afspraak in 2027 op orde hebben. En het zorgt voor nog meer zieke mensen en een verdere aanslag op ons zorgsysteem. ‘Een convenant voor de zomer’ suggereert voortgang, maar creëert in werkelijkheid tijdverlies. Want een akkoord is nog geen uitvoering en ook uitvoering vraagt opnieuw om jaren van uitwerking, monitoring en bijsturing.

Onze oproep aan het kabinet is om te stoppen met polderen en om verantwoordelijkheid te nemen voor mens, dier en milieu. Er liggen diverse rechterlijke uitspraken als basis voor een krachtig noodplan. Neem een voorbeeld aan Denemarken, waar alle middelen met PFAS direct werden verboden.

Maak biologische producten btw-vrij en zorg voor een groei in de biologische consumptie en productie. Geef boeren duidelijkheid en langjarige ondersteuning. Maar hoe dan ook: ga aan de slag en wel direct. Onze voedselzekerheid op de lange termijn hangt ervan af.